İzometrik Konya
Akmanastır: Konya'nın çizimli izometrik haritası
Tarihî

Akmanastır

Konya ile Sille arasında, yumuşak tüf kayaya oyulmuş Bizans dönemi manastırı. Konya'da doğan Aziz Khariton'la anılır; Mevlana'nın da buraya geldiği anlatılır.

Haritada açYol tarifi
Sesli anlatımAnlatımı haritada, yerin penceresinden de dinleyebilirsiniz.

Tanıtım

Konya'dan Sille'ye uzanan vadinin kenarında, kayalara oyulmuş bir manastır saklı: Akmanastır. Adını, doğal kayaya oyulmuş açık renkli cephesinden alır. Manastır, Konya'da doğmuş, 3. ve 4. yüzyıllarda yaşamış ve Beytüllahim yakınında bir manastır kurmuş olan Aziz Khariton'a adanmıştı.

Ne zaman kurulduğu kesin bilinmiyor. Bazı araştırmacılar onu Geç Antik Çağ'da Khariton'un öğrencilerinin kurduğunu düşünüyor; bazıları ise ilk çekirdeğini 9. ya da 10. yüzyıla tarihliyor. Yunanca bir kitabe, manastırın 1067'de Markos adlı bir keşiş tarafından onarıldığını ya da genişletildiğini gösterir.

Kilise ve keşiş hücreleri, Kapadokya'daki manastırlar gibi yumuşak tüf kayaya, büyük olasılıkla eski bir taş ocağının yamacına sıra hâlinde oyulmuştur. Haç biçimli kilise dört payeye oturur; yanında bir şapel ve ayazma denen kutsal bir su kaynağı vardır. Biliyor muydunuz?

Bir başka kitabeye göre, Bizans'ta İkinci Andronikos'un, Selçuklularda İkinci Mesud'un hüküm sürdüğü 1289 yılında başrahip Mattheos kiliseyi onarıp süsletti. Burada bulunan mezar taşları da Selçuklu döneminde manastırın önemli bir Hristiyan merkezi olduğunu gösteriyor. Mevlana'nın hayatını anlatan Menakıbü'l-Arifin'de burası Eflatun Manastırı, yani Deyr-i Eflatun diye geçer.

Eflaki'ye göre Mevlana, mağaradaki soğuk ayazmanın suyuna girip yedi gün yedi gece orada kaldı. Bu rivayetten sonra Müslümanlar da ayazmayı ziyaret etmeye başladı; buraya bir mescit yapıldı ve vakıflar bağlandı. Manastır 1923'te boşaltıldıktan sonra hızla harap oldu.

Yapı 1998'de korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edildi. Akmanastır 1927'den beri askerî bir kışlanın sınırları içinde kaldığı için iyi korundu, ama ziyaretçilere kapalıydı. Haberlere göre ziyarete açılması için hazırlıklar sürüyor; gitmeden önce mutlaka bilgi alınız.

Yakındaki yerler