
Şems-i Tebrizi Camii ve Türbesi
Mevlana Celaleddin Rumi'nin manevi dostu Şems-i Tebrizi'nin makamı olarak bilinen türbe ve mescit, Mevlevilerin en önemli ziyaret yerlerinden biridir. Kitabesi ve vakfiyesi olmadığından ilk yapım tarihi bilinmez; Osmanlı kayıtlarında 1476'da zaviye olarak geçer. Sade taş yapının içinde tek bir büyük sanduka bulunur.
Tanıtım
Şimdi Mevlana'nın hayatını değiştiren dostun, Şems-i Tebrizi'nin adını taşıyan sade bir yapının önündesiniz. Ahmed Eflaki'nin anlattığına göre gezgin derviş Şems, 29 Kasım 1244'te Konya'ya geldi ve Mevlana ile aralarında derin bir manevi bağ doğdu. Bir süre sonra Şam'a gitti; Mevlana, oğlu Sultan Veled'i gönderip onu geri getirtti.
Sultan Veled'in anlattığına göre Şems, 1247 yılının Aralık ayında yeniden ortadan kayboldu. Nerede ve ne zaman vefat ettiği konusunda kesin bir hüküm vermek güçtür; Konya'nın yanı sıra Hoy ve Tebriz gibi şehirlerde de ona atfedilen mezarlar vardır. Mevleviler ise burayı yüzyıllardır Makam-ı Şems, yani Şems'in makamı olarak ziyaret eder.
Yapının kitabesi ve vakfiyesi olmadığı için kimin, ne zaman yaptırdığı bilinmiyor. İlk kez 1476 tarihli bir Osmanlı vakıf kaydında, gelip geçen yolculara hizmet eden bir zaviye olarak geçer. Sancak beyi İshak Bey 1509'da mescidi genişletti ve Kur'an öğrenmek isteyenler için bir mektep ekledi.
Burası, Mevlana Dergâhı'na bağlı beş Mevlevi zaviyesinin en önemlisiydi. İçeride, yaklaşık yedi metreye yedi metrelik kare türbede büyük, tek bir sanduka bulunur. Türbe, doğudaki semahaneye bir eyvan gibi açılır; semahane mescit ve dervişlerin toplantı yeri olarak da kullanılırdı.
Minare ise çok sonra, 1955 ve 1967 onarımlarında eklendi. Biliyor muydunuz? Konya'ya gelen Mevleviler önce Mevlana ile Şems'in buluştuğu kabul edilen yeri, sonra bu türbeyi, en son da Mevlana'nın türbesini ziyaret ederdi.
Dergâhta yetişen yeni semazenlerin ilk sema töreni de burada, bir cuma günü, ziyaretçi olmadan yapılırdı. Burası yüzyıllardır dua edilen bir yer; lütfen sessizliğe uyunuz ve namaz vakitlerini gözetiniz.


